६. टप् टप् पडती
मंगेश पाडगांवकर (१९२९-२०१५) प्रसिद्ध कवी. 'धारानृत्य', 'जिप्सी', 'छोरी', 'मीरा', 'सलाम' हे त्यांचे कवितासंग्रह प्रसिद्ध आहेत.
मोकळ्या कुरणावरती असणाऱ्या प्राजक्ताच्या झाडाची पडणारी फुले व त्यांचे सौंदर्य अनुभवणाऱ्या मुलांच्या मनातील आनंद प्रस्तुत कवितेतून कवीने व्यक्त केला आहे.
"टप् टप् पडती" या कवितेचा मराठी अर्थ
या ओळींत कवी म्हणतो की प्राजक्ताची फुले झाडावरून टपाटप अंगावर पडतात. ही नाजूक पांढरी फुले जेव्हा जमिनीवर पडतात, तेव्हा त्यातून एक ताल निर्माण होतो. या तालाशी आमचं गाणं अगदी छान जुळून येतं, त्यामुळे आम्हालाही आनंद होतो. जणू निसर्गाचे संगीत आणि आमचं गाणं एकत्र मिसळतं. फुलांचा तो टपाटप पडण्याचा नाद मनाला आल्हाददायक वाटतो. तोच नाद आमच्या गाण्याचाही ठरतो.
या कडव्यात कवी निसर्गाचं चित्र रंगवत आहे. कुरणावर आणि झाडाखाली ऊनसावलीची एक नाजूक जाळी विणली जाते, म्हणजे ऊन आणि सावली एकत्र मिसळतात. त्या प्रकाशछायांच्या खेळात सौंदर्य असतं. त्या वेळी भरभरून येणारा वारा गवतातून जोरात सुटतो आणि त्या वार्याने गवत आनंदाने हलायला लागतं. गवताचे हे डुलणे म्हणजे निसर्गाच्या आनंदोत्सवाचे एक रूपच आहे.
या ओळींत कवी म्हणतो की गाण्याचे सूर दूरदूर वाहत जातात. उन्हाच्या प्रकाशात सगळं पिवळसर भासतं, जणू निसर्गही त्या सूरांमध्ये न्हातोय. अशा प्रसंगी पृथ्वी हसते आहे, म्हणजेच निसर्ग आनंदित झालाय. झाडाच्या फांदीवर झोपाळा झुलतो आहे. ही सगळी दृश्ये निसर्गातील आनंदाचे आणि चैतन्याचे दर्शन घडवतात.
या कडव्यात कवी सांगतो की आमचं गाणं म्हणजे झुळझुळ वाहणारा वारा आहे, लुकलुकणारा तारा आहे. आमचं गाणं निसर्गाशी एकरूप झालेलं आहे. पाऊस, वारा, मोरपिसासारखी निसर्गातील सुंदर गोष्टी या गाण्यांतून उमलतात. या गाण्यातून निसर्गाचे सौंदर्य व्यक्त होते, त्यातून एक प्रकारचं फुलं उमलल्यासारखं वाटतं.
या शेवटच्या कडव्यात कवी एक संदेश देतो. तो म्हणतो, "सर्वांनी फुलांसारखं खुलावं आणि आपला सूर इतरांच्या सूरात मिसळावा." म्हणजेच, सर्वांनी एकजुटीनं आनंदाने राहावं, एकत्र गाणं गावं. जो गाणं गातो, संगीताशी, निसर्गाशी एकरूप होतो, तोच खरा शहाणा असतो. बाकी सगळे त्याच्यापुढे अज्ञानी वाटतात. हे गाणं म्हणजे जीवनातली खरी समजूत आहे.
टप् टप् पडती या कवितेचा हिंदी अर्थ
हिंदी अर्थ: प्राजक्त के फूल बूंदों की तरह धीरे-धीरे हमारे शरीर पर गिर रहे हैं। जैसे ही वे गिरते हैं, एक ताल (लय) उत्पन्न होती है। उस ताल पर हमारा गीत भी उसी के साथ जुड़ जाता है। फूलों की गिरने की मधुर ध्वनि में हम भी अपने गीत को गाते हैं, मानो वह भी उसी ताल में बह रहा हो।
हिंदी अर्थ: खुले मैदान में और पेड़ों की छाया में धूप और छाया मिलकर एक सुंदर जाल-सा बुन रही है। तभी हल्की हवा बहती है, और वह इतनी तेज नहीं पर सरसराहट लिए होती है कि देखने में आनंद आता है। उस हवा की छुअन से घास खुशी से झूम उठती है, मानो प्रकृति खुद नाच रही हो।
हिंदी अर्थ: दूर-दूर तक यह मधुर संगीत (सुर) बह रहा है। सुनहरी धूप में पत्तियाँ जैसे नहा रही हों। धरती मानो मुस्कुरा रही है और पेड़ों की डालियों पर झूला झूल रहा है। इस दृश्य में जीवन की मस्ती और प्रकृति की प्रसन्नता महसूस होती है।
हिंदी अर्थ: हमारे गीत की तरह है मंद-मंद बहती हवा और टिमटिमाते तारे। हमारे गीत में बारिश, हवा और मोरपंख की सुंदरता समाई हुई है। यह गीत प्रकृति के प्रत्येक सुंदर और रंगीन पहलू को दर्शाता है, जैसे वह फूलों की तरह खिला हो।
हिंदी अर्थ: हे फूलों जैसे प्यारे बच्चों, तुम भी अपने सुरों को मिलाकर गीत में शामिल हो जाओ। चलो, सब मिलकर यह सुंदर गीत गायें। जो इस मधुर गीत में भाग लेते हैं, वही समझदार होते हैं, बाकी जो नहीं गाते – वे मूर्ख ही कहे जा सकते हैं।
"टप् टप् पडती" चा हिंदी अनुवाद
🌸 टप् टप् गिरती हैं (मराठी: टप् टप् पडती)
‘टप् टप् पडती’ वर आधारित प्रश्नोत्तरे
✳️ अ. खालील प्रश्नांची उत्तरे लिहा :
-
कुठली फुले अंगावर पडत आहेत?➤ प्राजक्ताची फुले अंगावर पडत आहेत.
-
कुठे ऊनसावली विणते जाळी?➤ कुरणावर आणि झाडांखाली ऊनसावली विणते जाळी.
-
गवत का डुलते?➤ भरारा वाऱ्यामुळे गवत खुशीने डुलते.
-
गाणे कोणत्या गोष्टीतून फुलते?➤ पाऊस, वारा, मोरपिसारा या गाण्यातून फुलते.
-
कवीच्या मते खरं शहाणपण कोणाचं असतं?➤ गाणे गाणाऱ्यांचेच शहाणपण असते, बाकी सारे खुळे.
✳️ ब. योग्य पर्याय निवडा :
-
कवितेतील झोपाळा कुठे आहे?(अ) गवतामध्ये(ब) फांदीवर(क) अंगणात(ड) झाडामागे✅ उत्तर: (ब) फांदीवर
-
पाऊस, वारा, मोरपिसारा यांच्या मधून काय फुलते?(अ) सरी(ब) फुले(क) गाणे(ड) झाडे✅ उत्तर: (क) गाणे
-
प्राजक्ताची फुले कशी पडतात?(अ) पटपट(ब) टप् टप्(क) झरझर(ड) गडगड✅ उत्तर: (ब) टप् टप्
✳️ क. कविता पूर्ण करा : (रिकाम्या जागा भरा)
-
टप् टप् पडती __________ प्राजक्ताची फुले
-
गाणे अमुचे __________ वारा
-
फुलांसारखे सर्व फुला रे, सुरात __________ सूर
✅ उत्तर:
-
अंगावरती
-
झुळझुळ
-
मिसळुनि
✳️ ड. कविता समजून घ्या :
-
कवितेतील मुले कोणत्या गोष्टीचा आनंद घेत आहेत?➤ मुलं प्राजक्ताच्या फुलांच्या सरी, झाडाखालची सावली, वाऱ्याचा स्पर्श, झाडावरचा झोपाळा, आणि निसर्गगाण्याचा आनंद घेत आहेत.
-
कवितेतील गाण्याशी निसर्गाचे कोणते घटक जोडलेले आहेत?➤ वारा, पाऊस, मोरपिसारा, प्राजक्ताची फुले, गवत, सूर्यप्रकाश इत्यादी निसर्गघटक गाण्याशी जोडलेले आहेत.
-
‘गाणे गाती तेच शहाणे’ या ओळीचा अर्थ काय?➤ जो व्यक्ती आनंदाने, उत्साहाने, सौंदर्यदृष्टीने जीवन जगतो व गाणे गातो, तोच खरा शहाणा आहे, बाकी सगळे व्यर्थ जीवन जगतात.
✳️ ई. तुमचे विचार लिहा :
-
तुम्हाला ही कविता वाचून काय वाटले?
-
तुम्ही कधी प्राजक्ताच्या झाडाखाली वेळ घालवला आहे का? त्या अनुभवाबद्दल लिहा.
-
निसर्गातील कोणती गोष्ट तुम्हाला गाण्यासारखी वाटते?
No comments:
Post a Comment